Τρίτη 7 Απριλίου 2026

Η ορθοδοξία αλώνεται εκ των έσω


Συμβαίνει τώρα (Μεγάλη Δευτέρα βράδυ)

Μπείτε στο Youtube τώρα. Δείτε την Θεία Λειτουργία στην ενορία Πύλης Τρικάλων. Παρατηρώ τώρα αυτήν την στιγμή ένα άγαλμα πάνω στην Αγία Τράπεζα.

Ποιος έδωσε τέτοια εντολή; Το γνωρίζει ο Μητροπολίτης; Και τι πρόκειται να κάνει;

Στην Ορθόδοξη λατρεία, η χρήση αγαλμάτων (τρισδιάστατων γλυπτών) πάνω στην Αγία Τράπεζα δεν επιτρέπεται και γενικότερα απουσιάζει από τον λειτουργικό χώρο του ναού. 

Η Ορθοδοξία έχει υιοθετήσει την εικονογραφία (δισδιάστατη απεικόνιση) ως το κύριο μέσο έκφρασης της δογματικής διδασκαλίας και της τιμητικής προσκύνησης των ιερών προσώπων. 

Γιατί δεν πρέπει να υπάρχουν αγάλματα στην Αγία Τράπεζα;

Α. Θεολογικοί Λόγοι: 

Οι εικόνες θεωρούνται «παράθυρα προς την ουράνια βασιλεία» και στοχεύουν στην πνευματική ανάταση, ενώ το άγαλμα θεωρείται ότι έχει έναν πιο «γήινο» και ρεαλιστικό χαρακτήρα που παραπέμπει στην φυσική παρουσία.

Β. Αποφυγή Ειδωλολατρίας:

Ιστορικά, η Ορθόδοξη Εκκλησία κράτησε επιφυλακτική στάση απέναντι στην γλυπτική για να διαφοροποιηθεί από την αρχαία ειδωλολατρική λατρεία, η οποία χρησιμοποιούσε κατεξοχήν αγάλματα.

Τι επιτρέπεται πάνω στην Αγία Τράπεζα;

Πάνω στην Αγία Τράπεζα τοποθετούνται μόνον συγκεκριμένα ιερά αντικείμενα που εξυπηρετούν την Θεία Λειτουργία:

1. Το Ιερό Ευαγγέλιο.

2. Το Αρτοφόριο (όπου φυλάσσεται ο Άγιος Άρτος).

3. Ο Τίμιος Σταυρός (συνήθως με ζωγραφισμένη, όχι ανάγλυφη, την εικόνα του Χριστού).

4. Το Αντιμήνσιο και το Ειλητό.

5. Τα Κηροπήγια. 

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να συναντήσουμε ανάγλυφες παραστάσεις (π.χ. στον Τίμιο Σταυρό ή σε μεταλλικά καλύμματα), αλλά αυτές παραμένουν προσκολλημένες σε μια επιφάνεια και δεν θεωρούνται ελεύθερα αγάλματα.

Στο λεγόμενο "Δυτικό Τυπικό" (Western Rite) ορισμένων Ορθόδοξων δικαιοδοσιών (κυρίως στο εξωτερικό), μπορεί να υπάρχουν αγάλματα, αλλά αυτό αποτελεί εξαίρεση και δεν αφορά την παράδοση της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.


Υ.Γ. Τίποτε δεν είναι τυχαίο.

Σήμερα ήταν να πάω στην εκκλησία του χωριού μου κι από δική μου παρανόηση νόμισα ότι δεν θα είχαμε Θεία Λειτουργία κι έμεινα σπίτι να παρακολουθήσω την Θεία Λειτουργία από την τηλεόραση κι είδα αυτό, το οποίο σας περιγράφω.